Çanakkale Savaşı, Gelibolu Yarımadası’nda, 1915-16 yıllarında İtilaf Devletleri ve Osmanlı Devleti arasında gerçekleşen 1. Dünya Savaşı’nın en kanlı savaşlarından biridir. Savaş öncesi yaşanan kutuplaşma neticesinde oluşan itilaf devletleri tarafından açılmıştır. İngiltere’nin sömürgelerinden topladığı, ‘Anzak’ yani Avusturya ve Yeni Zelanda Kolordusu ile savaşılmıştır. Osmanlı’nın zaferle ayrıldığı tek cephedir.

1.Cephenin Açılma Nedenleri:

Başlıca açılma sebeplerinden biri, boğazlar sorunudur. Boğazlar, savaşın gidişatında büyük bir rol oynamaktaydı. İtilaf devletleri boğazları ele geçirerek, başkent olan İstanbul’u da kuşatabilecekti. Böylece Osmanlı saf dışı kalacak ve savaşın süresi kısalacaktı.

Başka bir sebep ise Rusya’nın yardım çağrısıydı. Osmanlı ordusu Kafkas cephesinde Rus ordusunu sıkıştırmaktaydı. Rusların ekonomisi ise çökük durumdaydı ve daha fazla tek başına dayanamayacaktı, erzakları tükenmek üzereydi. Buna ek olarak askeri gücü de zayıflamıştı, silah ve asker yardımı şarttı.

Bir öteki önemli neden ise Balkan devletlerini savaşa sokmak ve Almanya’yı sıkıştırmaktı. Böylece Alman devletinin ömrü bitecek ya da kısalacaktı. Her iki durumda da bu İtilaf devletlerinin istediği şey olacaktı.

2.Cephenin Sonuçları:

Bu cephede alınan galibiyetle savaşın süresi uzamıştır. Boğazlar ele geçirilemediği için Rusya’ya yardım gönderilememiştir. Rus ekonomisi çökmüştür ve bu da ‘Bolşevik’ adı verilen Rus devriminin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu devrimle birlikte Ruslar savaştan çekilmiştir.

İngiltere ve Fransa’ya duyulan güven sarsılmıştır. Bu ordularında mağlup edilebileceği tüm dünyaca görülmüştür. Böylece sömürge devletlere cesaret gelmiştir. Buna karşılık olarak, Türk ordusuna duyulan güven artmıştır. Bu güven ise milli mücadeleye yansımıştır.

Bunlara ek olarak 1. Dünya Savaşı’nın en kanlı savaşıdır. Yaklaşık yarım milyon insan hayatını kaybetmiştir.

Anzak Askeri Kimdir:

Birinci Dünya Savaşı’nda, İngiltere tarafından kendi sömürgeleri olan Avustralya ve Yeni Zelanda ülkelerinden asker toplanarak destek amaçlı oluşturulmuş kolorduya ‘Anzak’ adı verilmektedir.

Avustralya’da, Yeni Zelanda’da savaşa karşı olan iki ülkeydi. Doğal olarak, önemli bir silahlı kuvvete sahip değillerdi, sadece bölgesel teşkilattan oluşan kuvvetleri vardı.

Savaşa İngiltere’nin yanında girerek, ordularının birçok cephe de kullanılabileceğinin de farkındaydılar. Buna ek olarak topraklarında ki Alman tehdidi de aşikardı. Alman tehdidinden kurtulmak istiyorlardı. Yani anlaşılacağı üzere savaşa girmelerinin tek nedeni İngiltere’nin çağrısı değil, toprak bütünlüklerini de korumaktı.

İngiltere’nin isteği üzerine, donanmanın komutası İngiltere’ye verildi. Ayrıca 20 bin kişilik bir ordu oluşturulması da emredildi. Üstelik bu ordu, İngiltere nereye isterse oraya sorgusuz sualsiz gönderilecekti ve savaş boyunca devamı sağlanacaktı.

Donanma yola çıktığında, Osmanlı Devleti daha savaşa bile resmi olarak girmemişti. Yolculukta gelen ilk haber ise Osmanlı’nın, Almanya’nın yanında savaşa girdiği ve bu sebeple Osmanlı Devleti’ne, Mısır’ı savunma amaçlı, çıkartma yapılacağı olmuştu.

İlerleyen dönemde ise müttefik kuvvetlerin Çanakkale’de aldığı yenilgi üzerine bu ordu, Çanakkale’ye sevk edilmek üzere tekrar yola çıkmıştır. Ancak istikametin neresi olduğu ve kiminle savaşılacağı askerlerden gizlenmeye çalışılmıştır. Böylece Anzak askeri nereye olduğunu ve ya kiminle olduğunu bilmediği bir savaşa doğru tekrar yola çıkmıştır. Ege kıyılarına varıldığında, hedefin Gelibolu Yarımadası’na çıkmak olduğu ve Türkler ile çarpışılacağı askerlere açıklanmıştır.

Bunun sonucunda Anzak askeri hakkında hiçbir şey bilmediği ancak barbar olduğu iddia edilen Türk askerinin karşısına çıkmış ve mağlubiyete uğrayarak, asıl Türk ordusunu yani ‘Johhny Türkleri’ tanımıştır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here