Neredeyse tüm müziklerin alt yapısını oluşturan ve elektronik müziğin başlangıcı kabul edilen Theremin adlı enstrümanın icadı oldukça eskilere dayanıyor. Özellikle korku filmlerindeki alt yapı seslerini oluşturmak için kullanılan bu enstrüman, tarihteki ilk elektronik enstrüman olmasının yanı sıra,  dokunmadan çalınabilen ilk müzik aleti. 

Theremin, ismini mucidi olan Rus Profesör Leon Theremin’den alır, 1928’de mucidi tarafından patenti de alınmıştır. 1922 yılında onu Vladimir Lenin’e tanıttı; enstrümanın fütüristik ses ve dizaynı Lenin’i çok etkiledi. Gerçek adı Termenvox veya Aetherphone’dur. Daha sonra İngilizceleşerek zamanla “Theremin” ismini almıştır.

Bütün büyük buluşlar gibi, thereminin icadı da laboratuvarda kazara olmuştur. Theremin, kimya laboratuvarında gazların özkütlesini ölçmek için sesli bir yöntem ararken, bu enstrümanı yanlışlıkla icat etmiştir.

Thereminist (theremin çalan kişi), görünmez bir koroyu yönetiyormuşçasına el hareketleri yapar ve enstrümandan ses çıkar. Kontrolü iki metal anten arasında sağlanır, bu antenler aleti çalan kişinin ellerinin pozisyonunu algılarlar. Bir el ile titreşim dalgaları gönderilir, diğer el ile de sesin şiddeti ayarlanır. Theremin ürkütücü sesler ile birleşik bir alettir. Elektrik sinyalleri Theremin üzerinde büyütülür ve bağlı olan hoparlörlere gönderilir.

Theremin, ürkütücü sesler çıkarmasıyla bilinen bir enstrüman olduğu için genellikle korku filmlerinin müziklerinde sıkça tercih edilir. Film müziklerinde kullanılmasının yanı sıra rock müzikte ve sanat müziklerinde de Theremin’e rastlanır.

Dünyada Theremin’i en iyi çalan kişi olarak müzisyen Clara Rockmore kabul edilir. Aslında bir keman virtüözü olan Rockmore, Theremin’i ilk olarak 1927 yılında Amerika’da bulunan “Plaza Otel”de dinledi ve daha sonra bu aletin yayılması için oldukça çaba gösterdi. Rockmore, bu aletin korku filmlerinde ürkütücü sesler yaratmak için kullanılmasından şikayetçiydi ve Theremin’in ciddiye alınması gerektiğini belirtti. 1998 yılında hayatını kaybeden Rockmore’un ölümü ardından 2006 yılında “Clara Rockmore’s Lost Theremin” albümü yayımlandı.

Clara Rockmore dışında Theremin, ünlü müzisyenler ve besteciler tarafından da kullanıldı. İlk olarak 1931 yılında besteci Dmitri Shostakovich tarafından filmlere girdi. Rus besteci Shostakovich’in sessiz bir film olarak planlanan “Odna (Alone)” filminde kullanılan bu enstrumanın ezgileri filme ürkütücü bir hava kattı. Amerika’nın ünlü gerilim filmleri yönetmeni Alfred Hitchcock’un filmlerinde de sıkça kullanıldı.

1940’lı yılların sonunda popüler müzikte de kullanılmaya başlandı. Led Zeppelin müzik grubu canlı performanslarında bu aleti kullandı. Dünyaca ünlü The Rolling Stones grubu da “Between the Buttons ve Their Satanic Majesties Request” adlı albümünde Theremin ezgilerine yer verdi.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here