Romanın Adı: Bülbülü Öldürmek (To Kill A Mockingbird)
Romanın Yazarı: HARPER LEE
Romanın Yazıldığı Yer ve Tarih: Amerika – 1960
Romanı Basan Yayınevi: Sel Yayıncılık
Romanın Sayfa Sayısı: 357

1960 yılında yayımlandığından bu yana bütün edebiyat severlerin gönlünde özel bir yer edinen, Pulitzer ödüllü Bülbülü Öldürmek; Amerika’nın güneyinde yaşanan ırkçılığı ve eşitsizliği bir çocuk kahramanın, Scout Finch’in gözünden anlatıyor. Harper Lee, kullandığı yalın ama çarpıcı dil aracılığıyla adalet, özgürlük, eşitlik ve ayrımcılık gibi güncel temaları, Scout’un büyüyüş öyküsüyle birlikte dokuyarak, iyilik ve kötülüğü hem bireysel, hem de toplumsal düzeyde mercek altına alıyor.
Bir “zenci”nin haksız yere suçlanması üzerinden gelişen olaylar; önyargılar, riyakarlık, sınıf ve ırk çatışmalarıyla beslenen küçük Amerikan kasabasının sınırlarını aşıp, insanlar arası ilişkide adaletin ve dürüstlüğün önemini anlatan evrensel bir hikayeye dönüşüyor. Etkileyici gerçekliğiyle ürperten, “insani” vurgusuyla sarıp sarmalayan, çağdaş dünya edebiyatının en önemli örneklerinden biridir.

“İstediğin kadar saksağanı vur vurabilirsen ama unutma, bülbülü öldürmek günahtır.”

Hikayenin Özeti

Scout’un ağabeyi Jem’in on üç yaşındayken kolu kırılmıştır. Aralarında kolunun neden kırıldığını konusunda farklı nedenler söylerler. Babaları Atticus ikisinin de haklı olduğunu söyler. Jem, Scout, babaları Atticus ve aşçıları Calpurnia ile birlikte Maycomb isimli küçük bir kasabada yaşamaktadırlar. Anneleri onlar küçükken ölmüştür. Her yaz mahalle komşularının yeğeni Dill gelir ve onunla oynarlar. Bütün yaz komşuları Boo Radley’i (Öcü Radley) dışarı çıkarmak için uğraşırlar. Babaları Atticus bir avukattır ve çok yoğun çalışmaktadır. O yıl Scout okula başlar. Öğretmeni okumayı bildiğini fark edince ona kızar ve okumasını yasaklar. Okula gitmek istemez, babası akşamları okuyacaklarına söz verince okula gitmeye ikna olur. Fakat okulda çok sıkıntı yaşamaktadır ve diğer öğrenciler de onunla dalga geçmektedir. Okula giderlerken önünden geçtikleri bir ağaca birileri hediyeler ve şeker koyar, ancak Nathan Radley ağaçtaki o kovuğu çimentoyla kapatır. Dill o yaz yine gelir ama Scout’la çok oynamazlar artık. O da, Bayan Maude’nin terasında yaz boyunca ikindi vakitleri oturarak onunla sohbet eder.

O kış ihtiyar Bayan Radley ölür. Bayan Maude’nin evinde yangın çıkar, çocuklar ve komşular ona yardımcı olurlar. O sıralar Atticus’un zenci bir adamın davasına bakması istenir. Bu duruma Maycomb’lular çok tepki gösterirler. Okuldaki çocuklar da Scout ve Jem’le dalga geçer. Babaları aldırış etmemelerini ve dik durmalarını söyler. Komşuları Bayan Dubose’dan ikisi de çok korkmaktadırlar ama Bayan Dubose babalarının bu davaya bakmasıyla ilgili laf edince Jem, Bayan Dubose’un bahçesindeki çiçekleri yolar ve dağıtır. Babaları özür dilemesini ister Jem’den. Bayan Dubose, Jem’in her gün gelip kendisine kitap okumasını ister. Scout’la beraber her gün gidip kitap okur, ama Bayan Dubose kısa bir zaman sonra ölür. Babaları Bayan Dubose’un çok yaşlı ve hasta olduğunu yıllardır ağrılarını dindirmek için morfin kullandığını, artık acılarının dindiğini söyler.

Bir gün Calpurnia çocukları kendi gittiği kiliseye götürür. Çocuklar orada diğer zencilerle tanışır ve onların iyi insanlar olduklarını öğrenir. Babalarının davasına baktığı Tom Robinson, Bay Ewell’in kızına tecavüzden suçlanmaktadır. Fakat işin aslında kız,Tom’a iftira atmaktadır lakin zenci olması sebebiyle kimse inanmaz. O sıralar çocuklara göz kulak olmak için Alexandra Hala gelir. Scout’un bir erkek gibi davranmasını istemez, artık bir hanımefendi gibi davranması gerektiğini söyler.

Mahkeme günü gelince tüm Maycomb sanki panayır izlemeye gider gibi mahkemeyi izlemeye gider. Gizlice Scout, Jem ve Dill de mahkemeyi izlemeye giderler. Herkesin ifadeleri alınır. Ancak jüri üyeleri Tom’u, tüm deliller aksini gösterse de, suçlu bulur. O dönemlerde bir zenci suçlu bulunursa cezası idamdır. Tom idam edilecektir, çocuklar bu duruma çok üzülürler ancak Tom’un idamı beklendiği gibi olmaz. İdamın beklendiği günlerde Tom hapisten kaçmaya çalışır. Bu durumda da askerler ona ateş eder ve Tom vücudu delik deşik bir şekilde ölür.

Ekim ayının sonlarında okulda bir gösteri yapılacaktır, Scout jambon kılığına girecektir. O gün akşam Jem’le ikisi giderler. Dönüşte yol çok karanlıktır, Scout kıyafeti çıkarmak ister. O esnada birisi çocuklara saldırır. Daha sonra ise aniden adam durur, biri gelir ve onları kurtarır. Çocuklar karanlıktan kimseyi göremezler. Babaları gelir, Jem’in kolu kırılmıştır. Onu tedaviye alırlar. Scout ağabeyi için çok endişelenir. Fakat doktor ve babası iyi olacağını söylerler. Bu esnada çocuklara saldıran Bay Ewell’in ekmek bıçağı karnına saplanmış, cansız bir şekilde yerde yatmakta olduğunu görürler. Atticus, Jem’in yapmış olmasından endişelenir ama Bay Ewell çocukları öldürmeye çalışırken ayağı takılmış ve bıçağın üzerine düşmüştür. Bay Tate olayı aydınlatır, kimsenin suçlu olmadığını söyler. Çocukları kurtaransa Boo Radley’dir. Scout, onu görünce çok sevinir. Ağaç kovuğuna hediyeleri koyanın da Boo olduğunu anlar. Scout onunla terasta oturur. Babasına Boo’nun çok iyi bir insan olduğunu söyler.

Karakterler

Romanın baş kahramanları Scout, Jem, Atticus’dur. Fakat olayın akışına göre her an yeni kahramanlar ortaya çıkmaktadır. Fazla aktif olmamakla beraber romanda geçen kişi sayısı 100’e yakındır.

* Scout Finch
* Jem Finch
* Atticus Finch

Bülbülü Öldürmek Filminden: Scout, Etticus ve Jem

* Charles Baker Harris (Dill)
* Calpurnia (Aşçı)
* Alexandra Hala
* Bay Radley
* Bayan Caroline
* Tom Robinson

Bülbülü Öldürmek Filminden: Jem, Scout, Dill

Mekanlar

Yazar olayların geçtiği kasabayı romana yayarak geniş bir şekilde tanıtır. İç mekanlar yoğunlukla kullanılmış, dış mekanlara da büyük ölçüde yer verilmiştir. İç ve dış mekanlar arasında bir denge söz konusudur. Bahsedilen mekanlar yukarıda da anlatıldığı gibi Güney Amerika’daki Alabama Eyaletine bağlı Maycomb kasabasıdır. Mekan tanıtımında tasvirlere büyük ölçüde yer verilmiştir.

Zaman

1800’lü yılları kapsayan olay, başlangıç ve bitiş itibariyle 2 senelik zaman dilimini içerir. Olaylar bir yazın başlangıcından itibaren anlatılır, bir sonraki sonbahara kadar devam eder. Zamanda kronolojik sıra kullanılmakla beraber, geriye dönüşlerde mevcuttur. Bu da yazarın bazı durumlara açıklık getirme ihtiyacı hissetmesinden ve olayların geçmiş tarihlerde yaşanmasına bağlıdır.

Anlatıcının Bakış Açısı

Kahraman bakış açısı vardır. Olaylar Scout Finch’in gözünden anlatılır.

Dil ve Anlatım Özellikleri

Roman, anlatım türü bakımından öyküleyici ve betimleyici anlatım içerir. Dil ve üslup özellikleri bakımından ise yalın ama çarpıcı bir dil içerir. Ayrıca olay örgüsünce akıcı ve açıktır.

Romanın Teması

Harper Lee, iyiliği ve kötülüğü hem bireysel, hem de toplumsal düzeyde ele alıp ahlak anlayışına yön veriyor. Adalet, dürüstlük, özgürlük, ön yargı, eşitsizlik ve ırkçılığı müthiş bir ürperti ve insani bir vurguyla ele alıyor.

Sel Yayıncılık'ın web sitesinden ulaştığım bu haber kaynağını da bılki incelemek istersiniz diye buraya bırakıyorum.

Eser tahlilini gereksiz ayrıntıya yer vermeden, en ideal düzeyde ele almaya çalıştım. Tahlili Charles LAMB’ın bir sözüyle sonlandırmak istiyorum.

“Avukatlar bir zamanlar çocuktu bana kalırsa.” Charles LAMB

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here