Daha önceki bölümümüzde İskandinav Mitolojisi’ne temel sayılabilecek bir giriş yapmıştık. Bu yazımızda ise bütün hikayelere konu olan baş Tanrıları işleyeceğiz.

Odin (Alfadir, Allfather yani Herkesin Babası, Tanrıların Babası)

İskandinav mitolojisinde ve paganizminde en büyük Tanrıdır. Cermen Mitolojisi’nde Wotan ve Wodanaz, Anglo Sakson Mitolojisi’ndeyse Woden olarak isimlendirilir. Kutsal günü çarşambaya onun adı verilmiştir. (Woden’ın günü, Eski İngilizce Wodensday bugün Wednesday). Adı “tahrik”, “hiddet” ve “şiir” anlamına gelen óðr’dan gelmektedir. İskandinav panteonundaki diğer birçok ilahi varlık gibi karmaşık bir rol üstlenir. Savaş ve bilgelik Tanrısıdır. Ayrıca büyü, zafer ve av Tanrısı olarak bilinir. Güneş ve Kelt Haçı ile sembolize edilir.

Odin, Asgard’daki salonu Valaskjalf’da (Katledilmişlerin Korunağı) tahtı Hlidskjalf bulunur. Bu tahttan dokuz diyarda olan tüm olayları gözler. Ayrıca yeryüzüne ve gökyüzüne hakimdir, gerektiğinde kartala dönüşebilir. Odin’in sadece güneş gibi parlayan tek bir gözü vardır. Diğer gözünü Bilgelik Kuyusu’ndan içebilmek için feda etmiş ve sonsuz bilgi elde etmiştir. Habercileri Valkyrie’ler, ölü savaşçıların ruhlarını Valhalla’ya taşırlar. Simgeleri; hiç hedefini ıskalamayan mızrağı Gungnir, her dokuzuncu gecede yeni sekiz yüzüğü ortaya çıkran yüzüğü Draupnir ve sekiz ayaklı atı Sleipnir’dir. Sleipnir, suda ve karada gidebilir ayrıca iki kuzgunu vardır. Bu kuzgunlar ona dünyadan haberler getirir. Kuzgunlardan birinin adı Huginn (düşünce) ve diğerinin adı Muninn’dir (hafıza). Ayrıca yanında Freki ve Geri adında iki tane kurt eşlik eder.

Kuzey mitolojisinin Zeus’u denilebilecek Tanrıdır. Eşi Frigg’den olan çocukları; Balder, Hod Bragi ve Hermod, Tanrıça Jord’dan olan çocuğu Thor ve dev Grid ‘den olan çocuğu da Vidar ‘dır. Bu da ona yeni bir unvan kazandırır, bu Tanrıların Tanrısı’dır. Elindeki mızrak ise, yine 9 ya da 7 gün asılı kaldığı kuzey mitolojisin gerçekleştiği yerin yaşam ağacında rune’leri öğrenmesi sonucu kurtulduğunda, kopardığı bir daldan yapılmıştır. Ragnarok günü geldiğinde Fenrir, Odin’i öldürecektir.

Thor

İskandinav mitolojisinde en güçlü tanrılardan biridir. Gücü babası Odin tarafından kendisine teslim edilmiş olan iki sihirli nesneye dayanmaktadır. Bu nesnelerden biri Mjöllnir’dir. (Miyölnir diye okunur) Mjöllnir, adının anlamı “parçalayıcı” olan kocaman bir çekiçtir. Çekici, Brokk ve Eitri isimli iki cüce kardeş yapmışlardır. Çekiç yapılırken Loki sinek kılığına girip cüceleri ısırarak rahatsız edince bir kaza olmuş, çekicin sapı kısalmıştır. Bu iki cüce ayrıca bu çekice birçok farklı özellik vermiştir. Çekiç, Thor’un onu kolayca saklayabilmesi için küçülebilir. Ayrıca bir bumerang gibi, bir düşmana atılınca düşmana tüm gücüyle çarpar ve sahibinin ellerine geri döner. Thor, kılık değiştireceği zaman çekici ile kendi yörüngesinde hızlıca döner. Fırtınaları çekici ile kontrol eder, yağmurları onunla yağdırır. Çekici ile evlilikleri ve nesneleri de kutsayabilir. Onun güçlü olmasını sağlayan bir diğer sihirli nesne ise, altın Megingjord adlı kemerdir. Bu kemer Thor’un gücünü 2 kat arttırır. Ayrıca Thor’un iki tane keçisi vardır. Bu keçilerden birinin adı Tanngniost (Diş Çatırdatan), diğerinin adı da Tanngrisnir’dir (Diş Gıcırdatan). Bu keçilerin çektiği arabası, yerde de gökte de gidebilir. Perşembe gününün adı (Thursday) ondan gelmektedir.

Midgard’daki korkunç yılan Jörmungand, Odin’in kardeşi olmayı başarır. Thor onunla mücadele eder ve onu öldürür. Ancak yılan suya devrilmeden önce kuyruğunu Thor’a vurarak zehrinin ona bulaşmasını sağlar ve Jörmungand ile Thor beraber ölürler. Fakat Ragnarok’un ardından, Mjöllnir çekici ve Odin’in asasının gücü ile bütün Tanrılar gibi o da yeniden dirilmiştir.

Loki

İskandinav mitolojisinde kötülük ve kurnazlık Tanrısıdır. Kimi tasvirlerde boynuzludur. Ayrıca şekil değiştirme yeteneğine sahiptir. Loki’nin; Angrboda ile evliliğinden Jörmungand, Fenrir ve Hel adında çocukları vardır, Sigyn ile olan evliliğinden ise Narfi ve Vali adlı iki çocuğu bulunmaktadır. Loki, aynı zamanda cinsiyet değiştirebilen bir Tanrıdır. Bir aygırı baştan çıkartması gerektiği zaman, bir kısrağa dönüşmüş ve dönüşümden Sleipnir doğmuştur. Sekiz bacaklı bu atı Loki, Odin’e hediye etmiştir. Loki, aslında bir Buz Devidir. Babası Farbauti annesi ise Laufey‘dir. Aesir Tanrıları’nın Buz Devleri ile olan savaşlarında, Tanrılara önemli bilgiler vermiştir. Odin, Loki’nin yardımını kabul etmiş ve kendisini kan kardeşi olarak Aesir Tanrılarının yanına almıştır. (Marvel evreninde geçen Thor’un üvey kardeşi olduğu bilgisi kurmacadır.)

Loki karmaşık bir karaktere sahiptir. Diğer Æsir Tanrıları’na oyunlar oynayarak eğlenir. En önemli tuzaklarından biri kör Tanrı Hodr’ı kandırarak, Odin’in oğlu Balder’in öldürülmesini sağlamak olmuştur. Bu hareketinden sonra Odin’in kan kardeşlik bağından çıkarılmış, dünyanın derinliklerindeki bir mağaraya hapsedilmiştir. Loki, mağarada öldürülen oğlu Narfi’nin bağırsaklarıyla bir taşa bağlanmış olarak yatmaktadır. Tepesindeki sarkıtlara dolanmış dev yılanın ağzından akan zehir gözlerine damlamakta ama eşi Sigyn elindeki tahta kapla Loki’yi korumaya çalışmaktadır. Ancak kap dolduğu zaman, boşaltmak için uzaklaştığında Loki zehirden etkilenmekte ve bu da İskandinav inançlarında depremlere sebep olmaktadır. Bu ceza İskandinav mitolojisinde mahşer günü olarak adlandırılan Ragnarok’a kadar devam edecektir. Ragnarok geldiğinde, Loki, Heimdall ile dövüşecek, bu dövüşün galibi olmayacak ve her ikisi de savaşta ölecektir. Ragnarok’un ardından yeni yaşam başlayacaktır.

Fenrir

İskandinav mitolojisinde Loki ile dişi dev Angrboda’nın oğlu olan canavar, kıyamet getiren, dev kurt. Tanrılar onu zapt etmek için cüce demirciler Brokk ve Eitri’ye, Gleipnir adlı sihirli zinciri yaptırırlar. Tanrı Tyr, onu zincirlemeye çalışırken kurt bir elini ısırıp koparmıştır. Fenrir, Ragnarok geldiğinde zincirini koparacak ve Ragnarok’ü başlatacaktır. Bu savaşta Odin’i öldürecek ama kendisi de Odin’in oğlu Vidar tarafından öldürülecektir.

Hel

İskandinav toplumunda, Ölüler Ülkesi’nin kraliçesidir. Hel, Loki’nin kızıdır. Fenrir’in de kız kardeşidir. Yer altı dünyası anlamına da gelir. Aynı Yunan Mitolojisi’ndeki Hades gibidir. Aynı zamanda İngilizce’deki Hell kelimesi, Ölüler Ülkesi’nin (Hellheim) kısaltması Hel’den gelir.

Jörmungand

Loki’in karısı olan dişi dev Angrboda dan olan çocuklarından biri olup, Ragnarok sırasında Thor tarafından öldürülen ve zehri sayesinde Thor’u öldüren yılandır. Aynı zamanda Odin tarafından dünyanın en derin okyanuslarına fırlatılır ve burada o kadar fazla büyür ki dünyanın çevresini sararak kendi kuyruğunu ısırır.

Balder

Odin ile Frigg’in oğludur. Karısı Nanna, oğlu ise Forseti‘dir. Işık, neşe, saflık, güzellik, masumiyet ve barış Tanrısıdır. Tanrılar ve insanlar tarafından çok sevilirdi, iyiliği ile dikkat çekerdi. Gücünün az olmasına karşın, sıcakkanlı, akıllı ve belagatliydi. En yakışıklı Tanrı olduğu da söylenir.

Freyja

Deniz Tanrısı Njord’un kızı ve Freyr’in kız kardeşidir. Önemli bir bereket Tanrıçası ve Germen Tanrılarının ayrıldığı iki koldan biri olan Vanir’in bir üyesidir. Freyja’nın en büyük hazinesi Brising’lerin kolyesidir. Onu elde etmek için kolyeyi yapan dört cüceyle birlikte olmuştur. Güzelliği yüzünden pek çok hayranı vardır ve bunlardan biri de domuza çevirdiği Ottar’dır. Şahin kılığında uçabilen bir büyücü olduğu da söylenir. Frigg’in, Freyja ile pek çok ortak noktası bulunur. İki Tanrıçanın kökeninde aynı toprak Tanrıçası olması olasılığı da yüksektir. Odin de, Frejya da kahraman ölülerle ilgilidir. Her savaşın sonunda ölüleri paylaşırlar. Ölenlerin yarısını Odin Valhalla’ya alırken, Freyja diğer yarısını da kendisinin yönettiği Fólkvangr çayırlarına alır. Eski Nors dilinde Freyja hanımefendi, kadın yönetici veya efendi anlamına gelir. Bereket getirmesi için çağrıldığına dair delil bulunmasa da; aşk, cinsellik, savaş, güzellik ve çekicilik Tanrıçasıdır.

Njord

Deniz Tanrısıdır. Vikingler gemilerine bu Tanrının figürlerini çizerdi.

Freyr

İskandinav Mitolojisi en önemli Tanrılardan birisidir. Bereket tanrısı olarak tapılan Freyr’in, fanilere barış ve zevk bahşettiğine inanılmaktaydı. Yağmuru, güneşin parlayışı ve tarım ürünlerini yönetirdi. Vanir’den birisi olan Freyr, deniz Tanrısı Njord’ün oğlu ve Freyja’nın erkek kardeşiydi. Dokuz diyardan biri olan Işık Elfleri’nin ülkesi Alfheim’in yöneticisidir. Ragnarok’ta, Surtr tarafından öldürülecek ama daha sonra tekrar dirilecek ve yeni dünyada önemli bir rol oynayacaktır.

Tyr

Tek eli ve gözünün olmadığı belirtilen, İskandinav Mitolojisi’nde zafer ve adalet Tanrısıdır. Simgesi yukarı doğru ok şeklindedir. “Tür” ve “Tiyür” diye okunur. Güney Cermenlerinde Ziu olarak bilinir.Anglo Saksonlardaki adı Tue’dur. İngilizcede Salı gününe bu yüzden Tuesday (Tue’nun günü) denir. İsmi etimolojik olarak Hint-Avrupa kökenli Dyaus kökündendir. Zeus ve Dionysos’la aynı kökten gelmektedir. Karısı savaş ve bereket tanrıçalarından Zisa’dır.  Bu isimde kendi isminin dişi versiyonudur.

Heimdallr

İskandinav Mitolojisi’nde Midgard ile Asgard arasındaki Bifrost Köprüsü’nün bekçisidir. Gözlerinin dünyanın öbür ucunu görebilecek kadar keskin, kulaklarının bir çimin büyüdüğünü duyabilecek kadar hassas olduğu söylenir. Aynı zamanda Odin’in elit askerleri olan Einherjar’ları yetiştirir. Kıyamet günü Loki ile dövüşecektir, bu savaşta kimse galip çıkmayacak ikisi de ölecektir. Bu rivayetlerin yanı sıra Heimdallr, sadece dünya ile kalmayıp bütün evreni gözetleyecek hassas yetilere sahiptir. Heimdallr, Asgard’daki Bifrost Köprüsü’nün hem koruyucusu, hem geçit kapısını açıp kapayan bir bekçidir. Heimdallr’a Odin’in ondan korkup korkmadığının sorulduğu rivayetler arasında geçmektedir.

Bu yazımda ana Tanrıları bu şekilde tanıtmak çok daha faydalı olacaktır diye düşünüyorum. Bir sonraki yazımda ise bu Tanrıların başından geçen ilginç olayları ve kişilikleri ele alacağım. Sizin de tahmin ettiğiniz gibi seri Ragnarok son bulacak ama o güne kadar oldukça güzel hikayeler sizleri bekliyor olacak.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here