Müziğin insana olan etkisini muhtemelen hepimiz deneyimledik. Mutluyken bir anda depresif ruh haline büründüren ya da tam tersi, depresif bir haldeyken birden modumuzu yükselten nota dizileri bu deneyimimizin kanıtı. Öte yandan tüylerimizi diken diken eden (mecazi anlamda değil gerçekten diken diken eden) ve bizleri omurgamız boyunca ürperten müzikleri de hepimiz mutlaka deneyimledik. Şimdi size bu durumu ifade eden “müzikal ten orgazmı” adı verilen durumu anlatacağız.

Yukarıda bahsettiğimiz duruma “Frisson” adı veriliyor ve bu tabir “estetik titreme“yi ifade ediyor. Yapılan bir dizi deney sonucunda ise bilim insanları bu durumu “ten orgazmı“ şeklinde ifade ediyor. Frisson, çeşitli harmoniler ve sesin birden yükselip alçalması gibi durumlar ile tetikleniyor. Yani kişi, müzikte bu alçalmalar veya harmoniler sayesinde hiç beklemediği bir dalgaya yakalanınca ürperiyor ve müzikal ten orgazmını yaşamış oluyor.

Bilimsel Deney:

Doğu Washington Üniversitesi Sosyal Psikoloji Profesörü Dr. Amani El-Alayli, müziğe verdiğimiz bu reaksiyonun nedenini anlamak için bir deney gerçekleştirdi. Bu deneyde farklı kişisel özelliklere sahip denekler ve bu deneklerin deri reaksiyonlarını ölçen cihazlar kullanıldı. Deneklere onlara dinletilen müziklerde Frisson deneyimi yaşadıklarında basmaları için bir de buton verildi. Deney sırasında dinletilen müzikleri ve Frisson yaşatan kesitleri aşağıda listeledik.

Yukarıdaki parçaların her biri, en az bir defa Frisson tetikleyici bir an içermektedir. Örneğin Bach’ın eserinde, koronun girişi ile “Frisson” tetiklemiştir.

Bu grafik, deneklerden birinin sonuçlarını ifade ediyor. Her bir tepecik katılımcının uyandırıldığı, dolayısıyla Frisson yaşadığı anları bizlere gösteriyor.

Ayrıca yukarıda sonuçları verilen katılımcı, kişisel özellikleri ile ilgili yapılan değerlendirmede, “Deneyime Açıklık” kategorisinde de yüksek puan almıştır. Bunun ne anlama geldiğini sizlere açıklayalım. Deneysel çalışmalarda “deneyime açıklık” ile “Frisson” arasında bağ olduğu saptanmıştır. Yani kişilik testleri sonucunda “deneyime açık” olarak nitelendirilen bu kişiler daha fazla Frisson deneyimi yaşamıştır.

Ayrıca Reddit kullanıcılarının oluşturduğu sayfada kullanıcılar, kişisel olarak Frisson deneyimi yaşadıkları eserleri paylaşıyor. Merak ediyorsanız buraya tıklayarak listeye ulaşabilirsiniz. Siz de Frisson deneyimi yaşadığınız eserleri bizlerle yorumlarda paylaşmayı unutmayın!

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here